Ga naar inhoud

Praatjes in het Trappenhuis

Je buur loopt snel door, groet kort of vermijdt oogcontact. Dat voelt misschien raar, maar er zit een logische reden achter.

Waarom ongepland sociaal contact zo zwaar is

Ongeplande sociale interacties kosten autistische mensen veel meer energie dan je verwacht. Ze moeten ter plekke een sociaal script activeren: wat zeg ik, hoe lang duurt dit, welke gezichtsuitdrukking moet ik maken, hoe sluit ik dit af? Jij doet dat automatisch. Je buur moet daar actief over nadenken. Ondertussen houden ze ook nog boodschappen vast, zijn ze moe van hun werkdag of waren ze net in gedachten verzonken. Dat korte gangmoment dat voor jou niets voorstelt, kan je buur de rest van het uur bezighouden.

Doe dit

Houd het bij een kort 'hoi'

Niet dit

Een heel gesprek beginnen in de gang

Waarom: Een ongepland gesprek in de gang kost je buur veel meer energie dan je denkt. Ze moeten ter plekke een sociaal script activeren, gezichtsuitdrukkingen lezen, de juiste woorden vinden en inschatten hoe lang het gaat duren. Een kort 'hoi' is prima.

Doe dit

Neem het niet persoonlijk als je buur snel doorloopt

Niet dit

Denken dat ze onbeleefd zijn of een hekel aan je hebben

Waarom: Je buur vermijdt jou niet. Ze vermijden het onverwachte sociale moment. Misschien komen ze net van hun werk, zijn ze overprikkeld of hebben ze simpelweg niet genoeg energie over om een gesprek te voeren. Het heeft niets met jou te maken.

Doe dit

Accepteer een knikje of zwaai als een echte groet

Niet dit

Aandringen op meer contact

Waarom: Een knikje is voor je buur een volwaardige begroeting. Ze zien je, ze erkennen je — op hun manier. Als je steeds meer verwacht, wordt de gang een plek waar ze tegenop gaan zien.

Doe dit

Wees voorspelbaar — dezelfde korte begroeting werkt het best

Niet dit

Elke keer een ander soort interactie verwachten

Waarom: Als jij elke keer hetzelfde korte 'hoi' of 'goedemorgen' zegt, weet je buur precies wat er van hen verwacht wordt. Dat maakt het makkelijker, niet moeilijker. Variatie in begroetingen is voor hen extra belastend.

Doe dit

Geef ruimte als ze met tassen of boodschappen lopen

Niet dit

Ze in een hoek praten bij de lift

Waarom: Je buur is al bezig met sleutels, tassen, de deur — en dan komt er ook nog een sociaal moment bij. Dat is te veel tegelijk. Laat ze even hun ding doen. Een zwaai volstaat.

Een knikje is genoeg

Die korte groet van je buur is hun manier om vriendelijk te zijn. Ze haten je niet. Ze kunnen alleen geen spontaan gesprek voeren zonder dat het ze de rest van hun middag kost. Als je buur kort knikt en doorloopt, is dat letterlijk het beste wat ze op dat moment kunnen geven. Neem dat aan als wat het is: een echte begroeting.